Makine, elektrikli cihazlar, oyuncaklar ve tıbbi cihazlar gibi birçok sanayi ürününü Türkiye'ye ithal ederken, bu ürünlerin sadece ticari değerine değil, aynı zamanda insan sağlığı, can ve mal güvenliği ile çevre koruma standartlarına uygunluğuna da büyük önem verilmektedir.
Bu uygunluğu denetlemek için Türkiye, hem Avrupa Birliği ile olan Gümrük Birliği çerçevesinde hem de kendi ulusal standartları doğrultusunda bir dizi teknik düzenleme ve zorunlu belge uygulamaktadır.
İthalatçılar için bu süreçte en sık karşılaşılan iki önemli kavram "CE İşareti" ve "TSE Uygunluk Belgesi"dir.
CE İşareti: AB Pazarına Giriş Pasaportu ve Türkiye İçin Önemi
CE işareti, bir ürünün Avrupa Birliği'nin ilgili direktiflerinde (yönetmeliklerinde) belirtilen temel sağlık, güvenlik ve çevre koruma gerekliliklerini karşıladığını üreticinin beyan ettiği bir işarettir.
"Conformité Européenne" (Avrupa'ya Uygunluk) ifadesinin kısaltmasıdır.
Türkiye'nin AB ile Gümrük Birliği içinde olması ve teknik mevzuatını büyük ölçüde AB ile uyumlaştırması nedeniyle, AB'de CE işareti taşıması zorunlu olan birçok ürün grubunun Türkiye pazarına girerken de bu işareti taşıması zorunludur.
CE İşareti Gerektiren Başlıca Ürün Grupları:
- Makineler
- Alçak gerilim cihazları (birçok elektrikli ev aleti)
- Oyuncaklar
- Tıbbi cihazlar
- Basınçlı ekipmanlar
- Kişisel koruyucu donanımlar
İthalatçının Sorumluluğu:
CE işaretini ürüne iliştirmek üreticinin sorumluluğundadır.
Ancak ithalatçı, bu ürünleri Türkiye pazarına arz eden kişi olarak, ürünün CE işaretini taşıdığını ve bu işaretin temelini oluşturan "AT Uygunluk Beyanı" (Declaration of Conformity) ile teknik dosyanın üretici tarafından hazırlandığını kontrol etmekle yükümlüdür.
Gümrük denetimleri veya
sanayi.
gov.
tr/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">T.
C.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın piyasa gözetimi sırasında bu belgelerin sunulması istenebilir.
TSE Uygunluk Belgesi ve Zorunlu Standartlar
CE işaretinin yanı sıra, bazı ürün gruplarının ithalatında
tse.
org.
tr/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Türk Standardları Enstitüsü (TSE) tarafından yapılan denetimler ve verilen uygunluk belgeleri de kritik bir rol oynar.
Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan "Ürün Güvenliği ve Denetimi (ÜGD)" tebliğleri ile her yıl, ithalat aşamasında TSE tarafından denetlenmesi zorunlu olan ürünlerin listesi (GTİP kodlarıyla birlikte) duyurulur.
TSE Denetimi Nasıl İşler?
- Başvuru: İthalatçı, mal gümrüğe gelmeden önce veya geldikten sonra, TSE'nin online başvuru sistemi üzerinden ithal denetimi için başvuruda bulunur. Başvuruya fatura, konşimento gibi belgeler eklenir.
- Denetim Türü: TSE, başvuru ve risk analizine göre denetimin nasıl yapılacağına karar verir. Bu, sadece belge kontrolü şeklinde olabileceği gibi, üründen numune alınarak TSE laboratuvarlarında test edilmesi şeklinde de olabilir.
- Uygunluk Belgesinin Alınması: Yapılan test ve kontroller sonucunda ürünün ilgili Türk standardına (TS) uygun olduğu tespit edilirse, TSE tarafından gümrük idaresine hitaben bir "Uygunluk Yazısı/Belgesi" düzenlenir. Bu belge elektronik olarak gümrüğün TAREKS (Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi) sistemine iletilir.
- Gümrükleme: Gümrük idaresi, TAREKS sisteminde ürün için "olumlu" referans numarasını gördükten sonra ithalat işlemlerine devam eder. TSE'den uygunluk alınamayan ürünlerin ithalatına izin verilmez.
İthalatçıların, ithal etmeyi planladıkları ürünün GTİP kodunu belirleyerek, o yılki ÜGD tebliğlerinde TSE denetimine tabi olup olmadığını ve hangi standartlara uygun olması gerektiğini önceden araştırması, sürecin sorunsuz ilerlemesi için hayati önem taşır.