İhracat işlemleri her zaman sorunsuz bir şekilde tamamlanmayabilir.
Yurt dışındaki alıcı, malın siparişe veya sözleşme şartlarına uygun olmadığını belirterek malı kabul etmeyebilir, mal fuarda sergilendikten sonra satılmadan geri dönebilir veya tamir, bakım gibi amaçlarla geçici olarak ihraç edilen bir makine tekrar ülkeye geri getirilebilir.
Bu gibi durumlarda, Türkiye'den daha önce ihraç edilmiş bir eşyanın tekrar ithal edilmesi söz konusu olur.
Bu eşyaya "Geri Gelen Eşya" denir.
Normal bir ithalat işleminden farklı olarak, belirli şartların sağlanması halinde, bu eşyalar gümrük vergilerinden muaf olarak tekrar serbest dolaşıma sokulabilir.
Geri Gelen Eşya İçin Gümrük Vergisi Muafiyetinin Şartları
Gümrük Kanunu, geri gelen eşyanın ithalat vergilerinden muaf tutulabilmesi için net koşullar belirlemiştir.
Bu koşulların tamamının aynı anda sağlanması gerekir:
- Süre Şartı: Eşyanın, ihraç edildiği tarihten itibaren 3 yıl içinde geri getirilmesi gerekir. Mücbir sebepler (savaş, doğal afet vb.) olması durumunda bu süre uzatılabilir.
- Ayniyet Şartı: Geri gelen eşyanın, ihraç edilen eşya ile aynı eşya olduğunun kanıtlanması gerekir. Yani, eşyanın yurt dışında sadece küçük bakım, onarım görmesi veya orijinal durumunu koruması dışında, esaslı bir değişikliğe veya işleme tabi tutulmamış olması gerekir. Örneğin, ihraç edilen bir kumaştan yurt dışında elbise yapılıp geri getirilirse, bu eşya geri gelen eşya muafiyetinden yararlanamaz.
- İhracat Nedeninin Haklılığı: Geri gelme nedeninin makul ve kanıtlanabilir olması gerekir (alıcının kabul etmemesi, siparişin iptali, tamir sonrası geri dönüş vb.).
- İhracatta Sağlanan Hakların İadesi: Eğer bu eşya ihraç edilirken KDV iadesi, ihracat teşvikleri (Dahilde İşleme Rejimi gibi) veya diğer mali avantajlardan yararlanılmışsa, geri gelen eşya için muafiyet uygulanmadan önce, bu avantajların devlete geri ödenmesi veya mahsup edilmesi gerekir.
- İhracat Gümrük Beyannamesi: Eşyanın Türkiye'den daha önce ihraç edildiğini gösteren, kapanmış ihracat beyannamesinin bir kopyası. Bu, en temel kanıt belgesidir. Beyanname numarası ve tarihi net olmalıdır.
- İhracat Faturası ve Taşıma Belgeleri: Orijinal ihracata ait fatura, konşimento veya CMR gibi belgeler, eşyanın ayniyetini ve çıkışını teyit etmeye yardımcı olur.
- Geri Gönderme Sebebini Kanıtlayan Belgeler:
- Alıcının malı kabul etmediğine dair yazışmalar, e-postalar, ekspertiz raporları.
- Yurt dışındaki fuar bittikten sonra malın geri gönderildiğini gösteren belgeler.
- Tamir veya bakım için gönderilmişse, bu durumu açıklayan servis sözleşmesi, faturalar ve yazışmalar.
- Ayniyeti Kanıtlayan Diğer Belgeler: Eşyanın seri numarası, markası, modeli gibi ayırt edici özelliklerini gösteren kataloglar, teknik çizimler.
Geri Gelen Eşya Statüsünün İspatı İçin Gerekli Belgeler
Gümrük idaresine, eşyanın geri gelen eşya olduğunu ve muafiyet şartlarını taşıdığını ispatlama yükümlülüğü ithalatçıya aittir.
Bunun için gümrük beyannamesine aşağıdaki belgelerin eklenmesi kritik öneme sahiptir:
Gümrük müşaviri, bu belgeleri kullanarak "Geri Gelen Eşya" statüsünde bir gümrük beyannamesi düzenler.
Gümrük idaresi, sunulan belgeleri inceleyerek eşyanın ayniyetini ve muafiyet şartlarını taşıyıp taşımadığını kontrol eder.
İnceleme sonucunda her şeyin usulüne uygun olduğu tespit edilirse, eşyanın gümrük vergileri alınmadan ithaline izin verilir.
Sadece KDV gibi bazı iç vergiler, duruma göre farklılık gösterebilir.
Bu karmaşık süreçte, tüm belgelerin eksiksiz ve tutarlı olması, muafiyetten sorunsuzca yararlanabilmek için esastır.
Geri gelen eşya ile ilgili detaylı mevzuat için
ticaret.
gov.
tr/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Gümrükler Genel Müdürlüğü'nün web sitesi incelenmelidir.