Yurt dışından gıda maddeleri, tarımsal ürünler veya hayvan yemi ithal etmek, Türkiye'nin gıda arz güvenliğine ve çeşitliliğine katkı sağlayan önemli bir ticari faaliyettir.

Ancak bu ürünler, insan, hayvan ve bitki sağlığı açısından potansiyel riskler taşıdığı için, ithalatları son derece sıkı kurallara ve denetimlere tabidir.

Bu denetimlerin merkezinde,

tarimorman.

gov.

tr/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">T.

C.

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülen izin ve kontrol süreçleri yer alır.

İthalatçılar, gümrük işlemlerine başlamadan önce, ithal edecekleri ürünün niteliğine göre bir dizi özel izin ve sertifika temin etmek zorundadır.

İthalatın Ön Koşulu: Kontrol Belgesi

Bitkisel ve hayvansal kökenli birçok gıda ve yem maddesinin ithalatı için, fiili ithalat işleminden önce Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan "Kontrol Belgesi" alınması zorunludur.

Bu belge, ithal edilecek ürünün Türkiye'nin gıda güvenliği ve teknik düzenlemelerine uygun olduğunun ön kontrolü niteliğindedir.

Kontrol Belgesi başvurusu, Bakanlığın ilgili online sistemleri üzerinden yapılır.

Kontrol Belgesi Alınması Gereken Başlıca Ürün Grupları:

  • İşlenmiş veya işlenmemiş bitkisel ürünler (Meyve, sebze, bakliyat, baharat vb.)
  • Hayvansal ürünler (Et, süt, bal, yumurta ve bunlardan mamul ürünler)
  • Gıda ile temas eden madde ve malzemeler
  • Hayvan yemleri ve yem katkı maddeleri

Başvuru Süreci ve Gerekli Belgeler:

Kontrol Belgesi başvurusu için genellikle aşağıdaki belgeler istenir:

  • Başvuru Dilekçesi/Formu
  • Proforma Fatura veya Ticari Fatura
  • Ürünün Analiz Raporu (Certificate of Analysis): Ürünün fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik özelliklerini gösteren, akredite bir laboratuvardan alınmış rapor.
  • Ürün Etiket Örneği: Türk Gıda Kodeksi'ne uygun olarak hazırlanmış etiket taslağı.
  • Sağlık Sertifikası veya Bitki Sağlık Sertifikası (aşağıda detaylandırılmıştır).

Bakanlık, başvuruyu inceledikten ve ürünün ithalatının uygun olduğuna karar verdikten sonra Kontrol Belgesi'ni onaylar.

Bu belge, gümrük beyannamesine eklenmesi zorunlu belgelerden biridir.

Uluslararası Geçerliliği Olan Sağlık Sertifikaları

Kontrol Belgesi başvurusunun ve fiili ithalatın en önemli ekleri, ihracatçı ülke resmi otoriteleri tarafından düzenlenen sağlık sertifikalarıdır.

  • Sağlık Sertifikası (Health Certificate): Hayvansal ürünler için zorunludur. İhracatçı ülkenin veterinerlik hizmetleri tarafından düzenlenir. Bu belge, ürünün elde edildiği hayvanların sağlıklı olduğunu, insan tüketimine uygun, hijyenik koşullarda üretildiğini ve Türkiye'nin talep ettiği hastalıklardan ari bir bölgeden geldiğini teyit eder.
  • Bitki Sağlık Sertifikası (Phytosanitary Certificate): Bitkisel ürünler (özellikle işlenmemiş olanlar) için zorunludur. İhracatçı ülkenin bitki koruma servisleri tarafından düzenlenir. Ürünün, Türkiye için karantina riski taşıyan zararlı organizmalardan (böcek, mantar, virüs vb.) ari olduğunu belgeler.

İthalatçı, bu sertifikaların ihracatçı tarafından temin edilmesini ve içeriğinin Türkiye'nin talep ettiği tüm güvenceleri içerdiğinden emin olmalıdır.

Bu belgeler olmadan, ürünlerin Türkiye'ye girişi kesinlikle mümkün değildir.

Fiili İthalat Sırasında Gümrükteki Kontrol

Mallar Türkiye gümrüğüne ulaştığında, Kontrol Belgesi ve diğer sertifikalarla birlikte gümrük beyannamesi verilir.

Gümrük idaresi, evrakları Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı Veteriner Sınır Kontrol Noktası veya Zirai Karantina Müdürlüğü'ne yönlendirir.

Burada görevli denetçiler, risk analizine göre evrak kontrolü, kimlik kontrolü ve fiziki muayene (numune alıp analize gönderme) yaparlar.

Tüm kontrollerin olumlu sonuçlanması halinde, ürünlerin ithalatına izin veren "Uygunluk Yazısı" düzenlenir ve gümrük işlemleri tamamlanır.

Bu süreçler hakkında detaylı bilgi ve güncel mevzuat için Bakanlığın

tarimorman.

gov.

tr/GKGM" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü'nün web sitesi takip edilmelidir.